Wymiary płyt poliwęglanu litego: format arkusza i grubości

Standardowy arkusz poliwęglanu litego ma wymiary 2050 × 3050 mm, czyli 6,25 m² powierzchni. Płyty lite występują w grubościach od 2 do 15 mm, a z arkusza tniemy formatki według Twojego rysunku. Od tych trzech informacji zaczyna się każde zamówienie: format, grubość i rozkrój. Poniżej tłumaczymy, co wynika z formatu, jak policzyć zapotrzebowanie i na co uważać, gdy wymiary formatek nie pasują do arkusza.

Format arkusza i jego powierzchnia

Format 2050 × 3050 mm to wymiar, od którego zaczynamy rozmowę o płycie. Daje 6,25 m², bo 2,05 metra razy 3,05 metra to właśnie tyle. Wymiary arkusza są tym samym dla wszystkich grubości od 2 do 15 mm. Zmienia się tylko masa i zastosowanie.

Format arkusza ma praktyczne znaczenie. Ogranicza największą formatkę, jaką wytniesz bez łączenia: dłuższy bok formatki nie może przekroczyć długiej krawędzi arkusza, a krótszy krótkiej. Formatka większa niż arkusz wymaga łączenia dwóch płyt profilem, co jest zupełnie inną konstrukcją niż pojedyncza płyta. Jeśli Twój przekrój jest większy niż 2,05 metra w obu kierunkach, zaplanuj łączenia i dobór profili łączących już na etapie projektu.

Inne formaty arkuszy pojawiają się u producentów i dystrybutorów, ale ich wymiary zależą od serii. Nie podajemy ich tutaj, bo nie mamy dla nich zweryfikowanego źródła. Jeśli potrzebujesz formatu innego niż standardowy, pytaj o niego w zapytaniu, a doradca potwierdzi dostępność według karty technicznej danej serii.

Dostępne grubości

Płyty lite występują w dziewięciu grubościach: 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12 i 15 mm. Każdej odpowiada inna masa na metr kwadratowy, bo masa rośnie proporcjonalnie do grubości. Zestawienie masy standardowych grubości:

Pełne parametry każdej grubości, razem z przepuszczalnością światła i minimalnym promieniem gięcia, znajdziesz w zestawieniu grubości płyt. Zbiorczy opis materiału znajdziesz w opisie cech poliwęglanu. Dla orientacji: masa wynika z gęstości, która wynosi 1,2 g/cm³, więc każda grubość w milimetrach pomnożona przez 1,2 daje masę metra kwadratowego w kilogramach.

Jak z formatu arkusza policzyć masę

Masa całego arkusza to masa metra kwadratowego razy 6,25. Dla płyty 8 mm jest to 6,25 razy 9,6 kg/m², czyli ciężar, który wymaga pomocy drugiej osoby, a przy 15 mm już zdecydowanie sprzętu lub trzech osób. Dlatego przy większych zamówieniach liczymy nie tylko arkusze, ale też ciężar palety i wniesienie. Obliczenie masy zamówienia zrobi za Ciebie kalkulator poliwęglanu. Wpisujesz wymiary formatek, wybierasz grubość, a w wyniku dostajesz powierzchnię, liczbę arkuszy i masę.

Więcej o tym, ile waży płyta i konstrukcja, w osobnym tekście o tym, ile waży poliwęglan lity. Tam rozpisujemy masę na przykładach, a tu skupiamy się na wymiarach.

Od arkusza do formatek: rozkrój

Zamawiając płyty na wymiar, nie kupujesz formatek z niczego. Kupujesz arkusze, z których formatki zostały wycięte, a to, ile arkuszy potrzeba, zależy od ułożenia. Tu kilka reguł arytmetyki rozkroju, które działają bez kalkulatora:

• Z jednego arkusza wyjdą cztery równe formatki o wymiarach około 1,02 × 1,52 metra, po odliczeniu rzazu piły.
• Z jednego arkusza wyjdzie sześć pasów szerokich na około 0,34 metra i długich na 3,05 metra.
• Dwie formatki 1,3 × 1,3 metra zmieszczą się na arkuszu, ale trzecia już nie, bo szerokość 2,05 metra pozwala na jedną formatkę w poprzek, a nie na dwie.

Ostatni przykład pokazuje pułapkę. Dwie formatki po 1,3 metra mają w sumie 3,38 m², czyli nieco ponad połowę arkusza, a trzeciej już nie wytniesz, bo reszta to pasy zbyt wąskie na kolejną formatkę. To właśnie odpad rozkroju, który podnosi koszt zamówienia, mimo że wymiary same w sobie są niewielkie. Szerzej o tym, za co płacisz, w poradniku o czynnikach składających się na cenę za metr kwadratowy.

Dopasowanie wymiaru formatki o kilka centymetrów do geometrii arkusza często pozwala zmieścić dodatkową sztukę. Sprawdź, czy luz konstrukcyjny na to pozwala, zanim zamówisz.

Tolerancja i rzaz

Barwa płyty nie wpływa na wymiary ani na rzaz, więc wybór koloru możesz zostawić na koniec. Natomiast szczeliny dylatacyjne wokół formatek dobierzesz w aplikacji do planowania montażu.

Formatki tniemy piłą formatową z tolerancją ±1 mm. Piła zabiera pas materiału o szerokości rzazu, więc dwie sąsiednie formatki nie mieszczą się dokładnie na sumie swoich wymiarów: na każde cięcie zostawia się odstęp. Przy kilku cięciach na jednym arkuszu ten odstęp się sumuje, a w arkuszu, który jest wykorzystany prawie w całości, bywa różnicą między czterema a trzema formatkami. Dlatego rysunek z wymiarami „w sam raz” warto skonsultować z doradcą.

Tolerancja dotyczy cięcia, a nie samej płyty. Grubość płyty i wymiary arkusza mają własne tolerancje producenta, które znajdziesz w karcie technicznej konkretnej serii. Nie podajemy ich tutaj, bo zależą od producenta.

Rozszerzalność: o ile powiększyć lub pomniejszyć formatkę

Płyta pracuje pod wpływem temperatury, a współczynnik rozszerzalności to 0,065 mm/m·K. Wymiar formatki do ramy lub prowadnicy powinien uwzględniać luz na tę pracę. Przy długich formatkach, na przykład pasach o długości 3 metrów, różnica wymiaru między zimą a latem jest wyraźna i trzeba ją przewidzieć w mocowaniu. Formatkę do wstawienia w ramę zamawia się więc nieco mniejszą niż otwór, a formatkę do nałożenia na konstrukcję z otworami zamawia się z otworami większymi od śrub.

Jak policzyć luz i rozmieścić mocowania, podpowiada narzędzie do obliczania luzu. Typowe błędy opisuje poradnik o błędach montażu na tarasie, który dotyczy też mniejszych konstrukcji.

Jak opisać wymiary w zamówieniu

Do zapytania podaj dla każdej formatki: długość, szerokość, grubość i liczbę sztuk. Dodaj kolor, a w przypadku płyt z jednostronną warstwą UV informację, którą stroną ma być nasłonecznienie. Jeśli formatka ma otwory, naroża zaokrąglone lub wycięcia, dołącz rysunek. Format DXF lub PDF z wymiarami wystarczy, a przy prostych kształtach zdjęcie szkicu z podaną skalą. Pełny przewodnik po zamawianiu znajdziesz w poradniku o płytach z poliwęglanu litego na wymiar.

Przed zamówieniem zmierz konstrukcję dwa razy i zapisz wymiary tak, jak je mierzyłeś: od krawędzi do krawędzi czy w świetle otworu. Pomyłka o centymetr w pomiarze jest ważniejsza niż tolerancja cięcia.

Wymiary niestandardowe i duże konstrukcje

Gdy potrzebujesz formatki większej niż arkusz, wchodzą w grę łączenia. Dwie płyty łączy się profilem, który pozwala na pracę termiczną. Takie rozwiązanie jest standardem w dużych dachach, ale zmienia wygląd konstrukcji, bo w miejscu połączenia pojawia się profil. Projektując duży przeszklony dach, planuj podziały tak, aby linie połączeń wypadały na krokwiach, a nie pośrodku pola.

Duże formatki są też ciężkie i podatne na uszkodzenie przy transporcie. Zamawiając duży wymiar, ustal z doradcą sposób dostawy i rozładunku. Podział na mniejsze pola często obniża ryzyko i ułatwia montaż, a koszt materiału zmienia się niewiele.

Wymiar a zastosowanie: kilka reguł dla początkujących

Dobór wymiaru formatki do zastosowania ma kilka powtarzalnych zasad. Osłona lub okno do zamontowania w ramie powinno być mniejsze od otworu o luz na pracę cieplną. Płyta na dach powinna zachodzić na krokwie z obu stron i wystawać poza ostatnią krokiew, żeby woda spływała z krawędzi. Przegroda w profilach potrzebuje formatki o wymiarze otworu pomniejszonym o wsunięcie w profil. Za każdym razem wymiar formatki jest więc inny niż wymiar miejsca, w które ją wstawiasz, i różnicę trzeba policzyć jeszcze przed zamówieniem.

Dobrym nawykiem jest dopisanie do rysunku, od czego mierzyłeś: od krawędzi kształtownika, od muru czy od osi profilu. Doradca zobaczy wtedy, czy wymiary uwzględniają luz, i zapyta, jeśli czegoś brakuje. Taka rozmowa zajmuje chwilę, a oszczędza ponownego zamawiania płyty.

Słownik pojęć wymiarowych

Wymiary w wycenach i na rysunkach bywają opisywane różnymi słowami. Krótkie wyjaśnienie najczęstszych: arkusz to płyta w formacie fabrycznym, formatka to element wycięty z arkusza według rysunku, rzaz to pas materiału usuwany przez piłę, a odpad to część arkusza, z której nie powstała żadna formatka. Pozostałe terminy znajdziesz w słowniku poliwęglanu.

Jak policzyć zapotrzebowanie

Wpisz wymiary w kalkulatorze, a policzy liczbę arkuszy, powierzchnię i masę. Doradca odeśle wycenę dla Twojego zestawu, w której potwierdzi też dostępność wybranej serii i koloru. Ogólną ofertę znajdziesz w przeglądzie oferty.

Najczęstsze pytania

Jakie wymiary mają płyty poliwęglanu litego?

Standardowy arkusz ma wymiary 2050 × 3050 mm, czyli 6,25 m². Płyty lite występują w grubościach od 2 do 15 mm. Inne formaty zależą od serii i producenta, więc ich wymiary podaje karta techniczna konkretnej płyty.

Jakie grubości płyt poliwęglanowych litych są dostępne?

Dwa, trzy, cztery, pięć, sześć, osiem, dziesięć, dwanaście i piętnaście milimetrów. Każda grubość ma inną masę, światłoprzepuszczalność i zastosowanie, a zestawienie jest w tabeli grubości.

Czy można zamówić płytę w dowolnym wymiarze?

Można zamówić formatki cięte z arkusza według rysunku, z tolerancją cięcia piłą formatową. Wymiar formatki jest ograniczony formatem arkusza, z którego jest cięta, a większej niż arkusz formatki nie wytniemy.

Czy wymiary płyty to wymiary po cięciu?

Nie. Standardowy arkusz to wymiar przed cięciem. Formatki mają wymiary z Twojego rysunku, a odpad po rozkroju i szerokość rzazu piły wpływają na to, ile formatek zmieści się na arkuszu.

Ile formatek zmieści się na jednym arkuszu?

Zależy od wymiarów formatek i ich ułożenia. Kalkulator na stronie liczy liczbę arkuszy, masę i powierzchnię dla Twojego zestawu, więc nie musisz układać ich ręcznie.